"
tammetin.jpg (2780 bytes)

Bakanlar Kurulundan-MİLLETLERARASI SÖZLEŞME

İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Sözleşmenin Oluşturduğu Denetim Mekanizmasının Değiştirilmesine İlişkin 14 Nolu Protokol

Resmi Gazete Tarihi:08.08.2006

Resmi Gazete Sayısı:26253

1/6/2006 tarihli ve 5512 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ekli "İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Sözleşmenin Oluşturduğu Denetim Mekanizmasının Değiştirilmesine İlişkin 14 Nolu Protokol"un onaylanması; Dışişleri Bakanlığının 15/6/2006 tarihli ve HUMŞ/246761 sayılı yazısı üzerine, 31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanunun 3 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 29/6/2006 tarihinde kararlaştırılmıştır.


                                                                 Ahmet Necdet SEZER
                                                                 CUMHURBAŞKANI

Recep Tayyip ERDOĞAN
Başbakan

M. V. GÖNÜL                          A. ŞENER                       M. A. ŞAHİN               C. ÇİÇEK
Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.      Devlet Bak. ve Başb. Yrd.      Devlet Bak. ve Başb. Yrd. Devlet Bakanı V.

A. BABACAN                           M. A. ŞAHİN                    N. ÇUBUKÇU                A. COŞKUN
Devlet Bakanı                        Devlet Bakanı V.               Devlet Bakanı             Devlet  Bakanı V. 

C. ÇİÇEK                             M. V.GÖNÜL                     A.AKSU                    K. UNAKITAN
Adalet Bakanı                        Milli Savunma Bakanı           İçişleri Bakanı           Maliye Bakanı

H. ÇELİK                             F. N.ÖZAK                      R.AKDAĞ                   B. YILDIRIM
Milli Eğitim Bakanı                  Bayındırlık ve İskan Bakanı    Sağlık Bakanı             Ulaştırma Bakanı

M. M. EKER                           M. BAŞESGİOĞLU                 A. COŞKUN
Tarım ve Köyişleri Bakanı            Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı    Sanayi ve Ticaret Bakanı

M.H.GÜLER                            A. KOÇ                         M. H. GÜLER
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı     Kültür ve Turizm Bakanı        Çevre ve Orman Bakanı V.


(İnteraktif CD * (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Saklıdır.)

Strazburg, 13.V.2004

Giriş

4 Kasım 1950 tarihinde Roma'da imzalanan İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye ("Sözleşme") Ek bu Protokolü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler,

3 ve 4 Kasım 2000 tarihlerinde Roma'da toplanan İnsan Hakları Avrupa Bakanlar Konferansı'nda kabul edilen 1 sayılı Karar ve Bildiriyi dikkate alarak;

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

Bakanlar Komitesi'nin 8 Kasım 2001, 7 Kasım 2002 ve 15 Mayıs 2003 tarihlerinde yapılan 109, 111 ve 112. oturumlarında kabul edilen Bildirileri dikkate alarak;

Avrupa Konseyi Parlamenterler Asamblesi tarafından 28 Nisan 2004 tarihinde kabul edilen 251 (2004) sayılı Görüşü dikkate alarak;

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin iş yükünün sürekli artması karşısında, uzun dönemde denetim sisteminin etkinliğinin sağlanması ve geliştirilmesi için Sözleşme'nin belirli hükümlerinin acilen değiştirilmesi ihtiyacını gözönünde bulundurarak;

(Bu dokumanın tam metni İnteraktif CD 'ye işlenmiştir. * (c) 1998 - 2006)

Özellikle, Mahkeme'nin Avrupa'da insan haklarının korunması alanındaki üstün rolünü devam ettirebilmesinin sağlanması gereksinimini gözönünde bulundurarak,

Aşağıdaki hususlarda anlaşmışlardır:

Madde 1

Sözleşme'nin 22'nci maddesinin 2'nci fıkrası kaldırılmıştır.

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

Madde 2

Sözleşme'nin 23'üncü maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

"Madde 23- Görev süreleri ve görevden alınma

(Bu dokumanın tam metni İnteraktif CD 'ye işlenmiştir. * (c) 1998 - 2006)

1- Yargıçlar dokuz yıl için seçilirler. Tekrar seçilmeleri mümkün değildir.

2- Yargıçların görev süreleri 70 yaşında sona erer.

3- Yargıçlar, yerlerine başkası seçilinceye kadar görevlerini sürdürürler. Yerlerine başkası seçildikten sonra da kendilerine havale edilmiş olan davalara bakmaya devam ederler.

4- Hiçbir yargıç, diğer yargıçlar tarafından gerekli koşulları yerine getirmediğine üçte iki çoğunluk ile karar verilmedikçe, görevden alınamaz."

(Bu dokumanın tam metni İnteraktif CD 'ye işlenmiştir. * (c) 1998 - 2006)

Madde 3

Sözleşme'nin 24'üncü maddesi kaldırılmıştır.

Madde 4

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

Sözleşme'nin 25'inci maddesi, Madde 24 olmuştur ve metni aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Madde 24- Yazı İşleri Birimi ve Raportörler

1- Mahkeme'de, görevleri ve kuruluşu Mahkeme içtüzüğünde belirlenen bir Yazı İşleri Müdürlüğü bulunur.

2- Tek yargıç düzeninde kurulduğunda Mahkeme'ye, Mahkeme Başkanı'nın yetkisi altında görev yapan raportörler tarafından yardım edilir. Raportörler Mahkeme'nin Yazı İşleri'nin bir parçasını oluşturur."

(Bu dokumanın tam metni İnteraktif CD 'ye işlenmiştir. * (c) 1998 - 2006)

Madde 5

Sözleşme'nin 26'ncı maddesi, Madde 25 (Mahkemenin Genel Kurul halinde toplanması) olmuştur ve metni aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

1- (d) bendinin sonundaki virgül, noktalı virgül ile değiştirilmiştir ve "ve" kelimesi kaldırılmıştır.

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

2- (e) bendinin sonundaki nokta, noktalı virgülle değiştirilmiştir.

3- Aşağıdaki gibi yeni bir (f) bendi eklenmiştir:

"f 26. maddenin 2. fıkrası uyarınca talepte bulunmak."

Madde 6

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

Sözleşme'nin 27'nci maddesi, Madde 26 olmuştur ve metni aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Madde 26- Tek yargıçlı düzen, komiteler, Daireler ve Büyük Daire

1- Mahkeme, önüne gelen davaları incelemek üzere tek yargıçlı düzen, üç yargıçlı komiteler, yedi yargıçlı Daire'ler ve onyedi yargıçlı Büyük Daire halinde toplanır. Mahkeme'nin Daireleri, belirli bir süre için komiteleri oluşturur.

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

2- Mahkeme Genel Kurulu'nun talep etmesi üzerine, Bakanlar Komitesi oybirliğiyle alınan karar ile ve belirli bir süre için Dairelerdeki yargıç sayısını beşe düşürebilir.

3- Tek yargıç düzeni oluşturulduğunda, yargıç seçilmiş bulunduğu Yüksek Akit Devlet ile ilgili başvuruları inceleyemez.

4- Başvuruya konu olan Yüksek Akit Devlet adına seçilmiş yargıç, Daire ve Büyük Daire'de re'sen yer alır; bu yargıcın yokluğunda veya katılması mümkün olmayan durumlarda, anılan devletin önceden sunacağı listeden Mahkeme Başkanınca seçilen bir kişi yargıç sıfatıyla yer alır.

5- Büyük Daire'de, ayrıca Mahkeme Başkanı, Başkan Yardımcıları, Daire Başkanları ve Mahkeme İçtüzüğüne göre seçilecek diğer yargıçlardan bulunur. Bir başvuru 43'üncü madde uyarınca Büyük Daire'ye sevk edildiğinde, Daire Başkanı ve ilgili Yüksek Akit Taraf adına seçilmiş yargıç haricinde, bu kararı vermiş olan Daire yargıçları Büyük Daire'de yer alamazlar."

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Osmanlı'dan Günümüze T.C. Külliyatı)

Madde 7

Yeni 26. maddeden sonra, Sözleşme'ye yeni bir madde olarak 27. madde eklenmiştir:

"Madde 27- Tek yargıçların yetkileri

(İnteraktif CD not: Bu dokuman Interaktif CD için Mevlüt ÖZER tarafından hazırlanmıştır.)

1- Yeniden incelemeye gerek olmaksızın karar alınabilecek hallerde, tek yargıç, 34'üncü maddeye uygun olarak Mahkeme'ye iletilen bir başvuruyu kabuledilemez bulabilir veya kayıttan düşürebilir.

2- Tek yargıcın vereceği karar kesindir.

3- Tek yargıç bir başvuru hakkında kabuledilmezlik kararı vermez veya başvurunun kayıttan düşürülmesine hükmetmezse, başvuruyu incelenmesi için bir komiteye veya bir Daire'ye iletir."

Madde 8

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

Sözleşme'nin 28'inci maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

"Madde 28- Komitelerin yetkileri

1- Madde 34'e uygun olarak yapılan bir başvuru hakkında bir komite oybirliğiyle,

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Osmanlı'dan Günümüze T.C. Külliyatı)

a. yeniden incelemeye gerek olmaksızın karar alınabilecek hallerde başvuruyu kabuledilemez bulabilir veya kayıttan düşürebilir: veya

b. davanın temelini teşkil eden sorun, Sözleşme veya Protokollerinin uygulanması veya yorumlanması ile ilgili olup, zaten Mahkeme'nin yerleşmiş içtihadına ilişkin ise, davayı kabuledilebilir bulabilir ve aynı anda davanın esasına ilişkin karar verebilir.

2- 1. fıkrada değinilen karar ve hükümler kesindir.

3- İlgili Yüksek Akit Taraf adına seçilmiş yargıç komite üyesi değilse, komite, ilgili Taraf'ın 1.b bendinde bahsedilen usulün uygulanmasına itiraz etmesi durumu dahil olmak üzere ilgili tüm unsurları göz önüne alarak, davanın her aşamasında o yargıcı, komitenin üyelerinden birinin yerine geçmeye davet edebilir."

(İnteraktif CD * (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Saklıdır.)

Madde 9

Sözleşme'nin 29'uncu maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

1- 1. fıkra aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: "27 veya 28'inci madde uyarınca karar alınmadığı veya 28'inci madde kapsamında hüküm verilmediği takdirde, bir Daire, 34'üncü madde uyarınca yapılan bireysel başvuruların kabuledilebilirliği ve esası hakkında karar verir. Kabuledilebilirliğe ilişkin karar ayrı olarak da alınabilir."

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

2- 2. fıkranın sonuna aşağıdaki şekilde yeni bir cümle eklenmiştir: "Mahkeme'nin istisnai durumlarda aksi yönde aldığı kararlar hariç, kabuledilebilirliğe ilişkin karar ayrı olarak verilir."

3- 3. fıkra kaldırılmıştır.

Madde 10

Sözleşme'nin 31. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

( (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Mevlüt ÖZER'e aittir.)

1- (a) bendinin sonundaki "ve" kelimesi kaldırılmıştır.

2- (b) bendi (c) bendi olmuştur ve aşağıdaki şekilde yeni (b) bendi eklenmiştir:

"b 46. maddenin 4. fıkrasına uygun olarak Bakanlar Komitesi tarafından Mahkeme'ye gönderilen meseleler hakkında karar verir; ve"

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

Madde 11

Sözleşme'nin 32. maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

1- a bendinin sonuna bir virgül ve 34 rakamından sonra 46 rakamı eklenmiştir.

Madde 12

( (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Mevlüt ÖZER'e aittir.)

Sözleşme'nin 35. maddesinin 3. fıkrası aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

"3 Mahkeme 34. maddeye uygun olarak iletilen bireysel başvuruyu aşağıdaki hallerde kabuledilemez bulur:

a. başvurunun Sözleşme veya ilgili Protokol hükümleri dışında kalması, açıkça dayanaktan yoksun olması veya bireysel başvuru hakkının suiistimali mahiyetinde olması, veya;

(Bu dokuman İnteraktif CD için hazırlanmıştır. * İnteraktif CD (c) 1998 - 2006)

b. Sözleşme ve Protokollerde belirtilen insan haklarına saygı ilkesi gereğince başvurunun esası hakkında incelemeye gerek bulunması ve başvuruya konu olayın iç hukuk mahkemesince yeterince incelenmemiş olması durumları hariç olmak üzere, başvuranın önemli mağduriyetinin bulunmaması."

Madde 13

Sözleşme'nin 36. maddesine aşağıdaki yeni 3. fıkra eklenmiştir:

"3 Bir Daire veya Büyük Daire'de görülen tüm davalar hakkında Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri yazılı görüş verebilir ve duruşmalara katılabilir."

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

Madde 14

Sözleşme'nin 38. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Madde 38- Davanın incelenmesi

(İnteraktif CD * (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Saklıdır.)

Mahkeme, başvuruyu tarafların temsilcileriyle birlikte inceler ve gerekirse, ilgili Yüksek Akit Tarafların, etkin olarak yürütülmesi için gerekli tüm kolaylıkları sağlayacakları bir soruşturma yapar."

Madde 15

Sözleşme'nin 39. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Madde 39- Dostane çözümler

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

1- Başvurunun herhangi bir aşamasında Mahkeme, işbu Sözleşme ve Protokollerinde tanımlanan insan haklarına saygı esasından hareketle, davanın dostane çözüm ile sonuçlandırılması için ilgili taraflara hizmet sunabilir.

2- 1. fıkra hükümlerine göre yürütülen işlemler gizlidir.

3- Dostane çözüme varılırsa, Mahkeme olaylarla ve varılan çözümle sınırlı kısa bir açıklamayı içeren bir karar vasıtası ile başvuruyu kayıttan düşürür.

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

4- Bu karar, kararda belirtilen dostane çözüm şartlarının icrasını denetleyecek olan Bakanlar Komitesi'ne iletilir.

Madde 16

Sözleşme'nin 46. maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

"Madde 46- Kararların bağlayıcılığı ve uygulanması

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

1- Yüksek Akit Taraflar taraf oldukları her davada Mahkeme'nin kesin kararlarına uymayı yükümlenirler.

2- Mahkeme'nin kesin kararı, kararın icrasını denetleyecek olan Bakanlar Komitesi'ne iletilir.

3- Bakanlar Komitesi kesin kararın icrasının denetlenmesinin kararın yorumlanmasına dair bir mesele tarafından engellendiği görüşünde ise, konuyu yorum meselesi hakkında bir hüküm vermesi için Mahkeme'ye gönderebilir. Gönderme kararının Komite'ye katılmaya yetkili temsilcilerin üçte iki oy çoğunluğuyla verilmesi gerekir.

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Yüzbinlerce Sayfa Mevzuat)

4- Bakanlar Komitesi bir Yüksek Akit Taraf'ın, taraf olduğu davada verilen kesin karara uymayı reddettiği görüşünde ise, ilgili tarafa resmi bir ihbar tebliğ ettikten sonra ve Komite'ye katılmaya yetkili temsilcilerin üçte iki oyçokluğuyla aldıkları kararla, ilgili tarafın 1. fıkrada öngörülen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği meselesini Mahkeme'ye intikal ettirebilir.

5- Mahkeme 1. fıkranın ihlal edildiğini tespit ederse, alınacak önlemleri değerlendirmesi için davayı Bakanlar Komitesi'ne gönderir. Mahkeme 1. fıkra ihlal edilmediğini tespit ederse, davayı davanın incelenmesini bitirecek olan Bakanlar Komitesi'ne gönderir.

Madde 17

Sözleşme'nin 59. maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

1- Aşağıdaki gibi yeni bir 2. fıkra eklenmiştir:

2- "Avrupa Birliği bu Sözleşme'ye katılabilir."

2- 2, 3 ve 4. fıkralar sırasıyla 3, 4 ve 5. fıkralar olmuştur.

(Bu dokumanın tam metni İnteraktif CD 'ye işlenmiştir. * (c) 1998 - 2006)

Son ve geçici hükümler

Madde 18

1- Bu Protokol, Sözleşme'yi imzalamış olan Avrupa Konseyi üyesi devletlerin imzalarına açıktır. Bu devletler Sözleşme ile bağlanmaya ilişkin onaylarını aşağıdaki şekillerde ifade edebilirler:

a. onay, kabul veya uygun bulma koşuluna bağlı olmaksızın atılan imza;

(Bu dokuman İnteraktif CD için hazırlanmıştır. * İnteraktif CD (c) 1998 - 2006)

veya

b. onay, kabul veya uygun bulma koşuluna bağlı olarak atılan ve sonrasında onay, kabul ve uygun bulma işlemlerinin yapıldığı imza.

2- Onaylama, kabul veya uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreteri'ne tevdi edilir.

( (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Mevlüt ÖZER'e aittir.)

Madde 19

Bu Protokol, 18. madde hükümleri uyarınca, Sözleşme'nin tüm Taraflarının Protokol ile bağlanma rızalarını bildirdikleri tarihten sonra başlayan üç aylık sürenin hitamını takip eden ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 20

Bu Protokol'ün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hükümleri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde görülmekte olan bütün başvurular ile icrası Bakanlar Komitesi tarafından denetlenen bütün kararlara uygulanır.

(İnteraktif CD  (c) 1998 - 2006 *  Binlerce Sayfa Kitap)

Bu Protokol'ün 12. maddesi ile Sözleşme'nin 35. maddesinin 3. b bendine eklenen yeni kabuledilebilirlik koşulu, Protokol'ün yürürlüğe girmesinden önce kabuledilebilir bulunmuş olan başvurulara uygulanmaz. Bu Protokol'ün yürürlüğe girmesini müteakip iki yıl boyunca, yeni kabuledilebilirlik koşulu sadece Mahkeme'nin Daireleri ve Büyük Dairesi tarafından uygulanabilir.

Madde 21

Bu Protokol'ün yürürlüğe girdiği tarihte görevlerinin birinci döneminde olan yargıçların görev süreleri kendiliğinden toplam dokuz yılı tamamlayacak şekilde uzatılır. Diğer yargıçlar, kendiliğinden iki yıl süreyle uzatılan görev sürelerini tamamlarlar.

(Bu dokuman İnteraktif CD için hazırlanmıştır. * İnteraktif CD (c) 1998 - 2006)

Madde 22

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri:

a. her imza,

b. her onaylama, kabul veya uygun bulma belgesinin tevdiini,

( (c) 1998 - 2006 *  Tüm Telif Hakları Mevlüt ÖZER'e aittir.)

c. bu Protokol'ün, 19. madde uyarınca yürürlüğe giriş tarihini, ve

d. bu Protokol'e ilişkin başka herhangi bir işlem, bildirim ve yazışmayı,

Avrupa Konseyi üyesi Devletlere bildirir.

(Bu dokuman İnteraktif CD için hazırlanmıştır. * İnteraktif CD (c) 1998 - 2006)

Yukarıdaki hükümleri tasdiken, aşağıda imzası bulunan ve usulünce yetkili kılınmış temsilciler bu Protokolü imzalamışlardır.

2004 Mayısının 13'üncü günü, Strasbourg'da, Avrupa Konseyi Arşivinde muhafaza edilmek ve her iki metin de aynı derecede geçerli olmak üzere, İngilizce ve Fransızca tek bir nüsha halinde düzenlenmiştir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri tasdikli suretleri Avrupa Konseyi'ne üye devletlerin her birine gönderecektir.

Bu Sözleşmenin İngilizce ve Fransızca dillerdeki metinleri 8/8/2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

tammetin.jpg (2780 bytes)